Ο ανιχνευτής σωματιδίων, γνωστός και ως ανιχνευτής ακτινοβολίας, είναι μια συσκευή που χρησιμοποιείται για την ανίχνευση, την παρακολούθηση και/ή την ταυτοποίηση σωματιδίων υψηλής ενέργειας. Τα σωματίδια αυτά μπορεί να προέρχονται από πυρηνική διάσπαση, κοσμική ακτινοβολία ή αντιδράσεις σε επιταχυντή σωματιδίων. Οι ανιχνευτές σωματιδίων χρησιμοποιούνται στη σωματιδιακή φυσική, την πυρηνική φυσική και την πυρηνική μηχανική. Οι σύγχρονοι ανιχνευτές χρησιμοποιούνται επίσης ως θερμιδομετρητές για τη μέτρηση της ενέργειας της ακτινοβολίας. Μπορούν να μετρήσουν και άλλα πράγματα, όπως την ορμή, το σπιν ή το φορτίο των σωματιδίων.