Οι μονοσακχαρίτες είναι η απλούστερη μορφή υδατανθράκων. Αποτελούνται από ένα σάκχαρο και είναι συνήθως άχρωμες, υδατοδιαλυτές, κρυσταλλικές στερεές ουσίες. Ορισμένοι μονοσακχαρίτες έχουν γλυκιά γεύση.
Παραδείγματα μονοσακχαριτών είναι η γλυκόζη (δεξτρόζη), η φρουκτόζη, η γαλακτόζη και η ριβόζη. Οι μονοσακχαρίτες αποτελούν τα δομικά στοιχεία των δισακχαριτών όπως η σακχαρόζη (κοινή ζάχαρη) και οι πολυσακχαρίτες (όπως η κυτταρίνη και το άμυλο). Περαιτέρω, κάθε άτομο άνθρακα που υποστηρίζει μια υδροξυλομάδα (εκτός από το πρώτο και το τελευταίο) είναι χειρόμορφο, δημιουργώντας έναν αριθμό ισομερών μορφών, όλες με τον ίδιο χημικό τύπο. Για παράδειγμα, η γαλακτόζη και η γλυκόζη είναι και οι δύο αλδοεξόζες, αλλά έχουν διαφορετικές χημικές και φυσικές ιδιότητες.

